Ανακοινώσεις, Άρθρα, Άρθρα Αρχείο
Κοινό Υπόμνημα σχετικά με το άρθρο 48 του υπό δημόσια διαβούλευση σχεδίου νόμου του ΥΠΑΙΘΑ από τα Τμήματα Γερμανικής Γλώσσας ΕΚΠΑ, ΑΠΘ & ΠΕΚΑΓΕΠΕ
Υπόμνημα σχετικά με το άρθρο 48 του υπό δημόσια διαβούλευση σχεδίου νόμου του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού
Τα Τμήματα Γερμανικής Γλώσσας και Φιλολογίας του ΕΚΠΑ και του ΑΠΘ, η Πανελλήνια Ένωση Καθηγητών Γερμανικής Γλώσσας (ΠΕΚΑΓΕΠΕ), το Σωματείο Αποφοίτων του ΠΜΣ του Τμήματος Γερμανικής Γλώσσας και Φιλολογίας του ΕΚΠΑ και το Δίκτυο Αποφοίτων του Τμήματος Γερμανικής Γλώσσας και Φιλολογίας του ΑΠΘ χαιρετίζουμε την πιλοτική εισαγωγή της ιταλικής γλώσσας ως δεύτερης ξένης γλώσσας στο Λύκειο, καθώς πρόκειται για μια πρωτοβουλία που συμβάλλει στη διεύρυνση των δυνατοτήτων γλωσσικής εκπαίδευσης των μαθητών και μαθητριών. Η ενίσχυση της πολυγλωσσίας αποτελεί άλλωστε βασική κατεύθυνση της ευρωπαϊκής γλωσσικής εκπαιδευτικής πολιτικής, καθώς η εκμάθηση περισσότερων ξένων γλωσσών διευρύνει τους μορφωτικούς και πολιτισμικούς ορίζοντες των μαθητών και μαθητριών, ενισχύει τη διαπολιτισμική επικοινωνία και δημιουργεί νέες εκπαιδευτικές και επαγγελματικές προοπτικές.
Για να αποκτήσει, ωστόσο, η πρωτοβουλία αυτή πραγματικό αντίκρισμα, θα ήταν σκόπιμο να συνοδευτεί από την επανεξέταση του υφιστάμενου θεσμικού πλαισίου και, ειδικότερα, των υπουργικών αποφάσεων Φ.12/657/70691/Δ1/26-04-2016 (ΦΕΚ Β΄ 1324/11-05-2016), 53476/ΓΔ4/28-03-2017 (ΦΕΚ Β΄ 1171/04-04-2017) και 105226/Δ2/12-08-2020 (ΦΕΚ Β΄ 3523/25-08-2020), που ρυθμίζουν τη συγκρότηση τμημάτων δεύτερης ξένης γλώσσας και περιορίζουν στην πράξη τη δυνατότητα επιλογής της από τους μαθητές και τις μαθήτριες. Είναι σημαντικό η επιλογή αυτή να αποτελεί πραγματική δυνατότητα και να μην καθορίζεται αποκλειστικά από διοικητικούς ή οργανωτικούς περιορισμούς.
Το πρόβλημα είναι ορατό ήδη από την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση και μεταφέρεται στις επόμενες βαθμίδες. Ενδεικτικά, σύμφωνα με στοιχεία που έχει συγκεντρώσει η ΠΕΚΑΓΕΠΕ, κατά το σχολικό έτος 2026-2027, 3.429 μαθητές και μαθήτριες της Ε΄ Δημοτικού στην Αττική δεν διδάσκονται Γερμανικά, παρότι είχαν επιλέξει τη συγκεκριμένη γλώσσα. Το στοιχείο αυτό αναδεικνύει την ανάγκη διασφάλισης ουσιαστικών δυνατοτήτων επιλογής για όλους τους μαθητές και όλες τις μαθήτριες.
Καθοριστική σημασία έχει, στο πλαίσιο αυτό, η συνέχεια της γλωσσικής εκπαίδευσης από το Γυμνάσιο στο Λύκειο, αρχή στην οποία στηρίζεται και η προβλεπόμενη από το άρθρο 48 πιλοτική εισαγωγή της Ιταλικής. Η αρχή αυτή θα ήταν σκόπιμο να εφαρμοστεί με συνέπεια και στις υπόλοιπες δεύτερες ξένες γλώσσες, ώστε οι μαθητές και οι μαθήτριες να έχουν τη δυνατότητα να συνεχίζουν στο Λύκειο την εκμάθηση της γλώσσας που επέλεξαν στο Γυμνάσιο. Ειδικότερα, όσον αφορά τη Γερμανική, προτείνουμε την κατοχύρωση της συνέχειας της διδασκαλίας της από το Γυμνάσιο στο Λύκειο, τη δυνατότητα διδασκαλίας της και στις τρεις τάξεις του Λυκείου, καθώς και την αύξηση των προβλεπόμενων εβδομαδιαίων διδακτικών ωρών.
Παράλληλα, θεωρούμε σημαντική την ενίσχυση της διδασκαλίας της δεύτερης ξένης γλώσσας σε όλες τις βαθμίδες της σχολικής εκπαίδευσης. Η έναρξη της εκμάθησής της ήδη από τη Γ΄ Δημοτικού, σε συνδυασμό με την πρόβλεψη επαρκούς αριθμού εβδομαδιαίων διδακτικών ωρών σε όλες τις τάξεις στις οποίες διδάσκεται, θα μπορούσε να συμβάλει στη συστηματικότερη ανάπτυξη των γλωσσικών ικανοτήτων των μαθητών και μαθητριών. Η πρώιμη έναρξη, η επαρκής διάρκεια και η συνέχεια της γλωσσικής εκπαίδευσης αποτελούν σημαντικές παιδαγωγικές προϋποθέσεις για την αποτελεσματική εκμάθηση των ξένων γλωσσών και την επίτευξη ουσιαστικών μαθησιακών αποτελεσμάτων.
Προτείνουμε, συγκεκριμένα, να προστεθεί στο άρθρο 48 παράγραφος με το εξής περιεχόμενο: «Η αρχή της συνέχειας της διδασκαλίας της δεύτερης ξένης γλώσσας από το Γυμνάσιο στο Λύκειο εφαρμόζεται για όλες τις δεύτερες ξένες γλώσσες που διδάσκονται στο Γυμνάσιο, ώστε να εξασφαλίζεται η δυνατότητα συνέχισης της εκμάθησης της γλώσσας που έχει επιλεγεί.»
Προϋπόθεση για την υλοποίηση των παραπάνω προτάσεων είναι η επαρκής στελέχωση των σχολικών μονάδων με εκπαιδευτικούς, μέσω της κάλυψης των υφιστάμενων κενών, αλλά και της δημιουργίας νέων οργανικών θέσεων, όπου αυτό απαιτείται. Η διεύρυνση των δυνατοτήτων επιλογής ξένων γλωσσών θα πρέπει να συνοδεύεται από την εξασφάλιση του αναγκαίου εκπαιδευτικού προσωπικού, ώστε οι προβλεπόμενες επιλογές να μπορούν πράγματι να υλοποιηθούν και η διδασκαλία της δεύτερης ξένης γλώσσας να αποκτήσει σταθερή παρουσία και συνέχεια στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα.
Το ζήτημα αυτό γίνεται ακόμη πιο επίκαιρο ενόψει της εξαγγελίας του Υπουργείου Παιδείας για τη δωρεάν συμμετοχή των μαθητών και μαθητριών της Γ΄ Γυμνασίου στις ηλεκτρονικές εξετάσεις του Κρατικού Πιστοποιητικού Γλωσσομάθειας (e-ΚΠΓ), με πιλοτική εφαρμογή από το σχολικό έτος 2026-2027. Πρόκειται για μια θετική πρωτοβουλία, η οποία μπορεί να ενισχύσει τη σύνδεση της σχολικής γλωσσικής εκπαίδευσης με την πιστοποίηση των γλωσσικών γνώσεων. Ωστόσο, η δυνατότητα πιστοποίησης προϋποθέτει την απρόσκοπτη πρόσβαση στη διδασκαλία της αντίστοιχης ξένης γλώσσας. Επομένως, η διεύρυνση των δυνατοτήτων πιστοποίησης πρέπει να συμβαδίζει με την πραγματική δυνατότητα εκμάθησης, στο δημόσιο σχολείο, της γλώσσας που επιλέγει κάθε μαθητής και μαθήτρια.
Τέλος, η προβλεπόμενη αξιολόγηση της πιλοτικής εφαρμογής της Ιταλικής από το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής θα μπορούσε να αποτελέσει αφετηρία για μια ευρύτερη επανεξέταση του πλαισίου διδασκαλίας της δεύτερης ξένης γλώσσας στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Στο πλαίσιο αυτό, θα ήταν χρήσιμο να συνεκτιμηθούν η συνέχεια της γλωσσικής εκπαίδευσης, η πραγματική δυνατότητα επιλογής της δεύτερης ξένης γλώσσας, η επάρκεια του εκπαιδευτικού προσωπικού και τα μαθησιακά αποτελέσματα, ώστε τα συμπεράσματα της αξιολόγησης να μπορούν να αξιοποιηθούν στον συνολικό σχεδιασμό της γλωσσικής εκπαιδευτικής πολιτικής.
Συνοπτικά, προτείνουμε:
- Την επαρκή στελέχωση των σχολικών μονάδων με εκπαιδευτικούς ξένων γλωσσών, ιδίως ενόψει της εφαρμογής του e-ΚΠΓ.
- Την επέκταση της αρχής της συνέχειας από το Γυμνάσιο στο Λύκειο σε όλες τις δεύτερες ξένες γλώσσες, με αντίστοιχη συμπλήρωση του άρθρου 48.
- Την επανεξέταση των υπουργικών αποφάσεων για τη συγκρότηση τμημάτων δεύτερης ξένης γλώσσας, ώστε η επιλογή της γλώσσας να είναι πραγματική.
- Τη δυνατότητα διδασκαλίας της Γερμανικής και στις τρεις τάξεις του Λυκείου.
- Την έναρξη της διδασκαλίας της δεύτερης ξένης γλώσσας ήδη από τη Γ’ Δημοτικού και την αύξηση των εβδομαδιαίων διδακτικών ωρών σε όλες τις τάξεις στις οποίες διδάσκεται.
Μπορείτε να το δείτε το Υπόμνημα στον παρακάτω σύνδεσμο στην ιστοσελίδα της Δημόσιας Διαβούλευσης:
https://opengov.gr/comment-
Διαθέσιμο επίσης και ως έγγραφο εδώ:
Υπόμνημα σχετικά με το άρθρο 48 του υπό δημόσια διαβούλευση σχεδίου νόμου του Υπουργείου Παιδείας
